DEHB Desteği

DEHB Nedir?

DEHB, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğunun kısaltmasıdır. Dikkat sürdürme, dürtü kontrolü ve hareket düzenleme alanlarında yaşa göre beklenenin ötesinde zorluklarla kendini gösterir.

DEHB tanısı yalnızca uzman bir hekim tarafından konulabilir. Merkezimiz tanı koymaz, tanı sonrası veya tanı sürecindeki bir çocuğun dikkat, öz düzenleme ve okul becerilerini destekleyen terapi hizmetleri sunar.

DEHB üç farklı görünümde ortaya çıkabilir: dikkat eksikliği baskın, hiperaktivite-dürtüsellik baskın veya bu ikisinin birleşik hali. Her görünüm farklı destek stratejileri gerektirir, bu yüzden program bireysel değerlendirmeyle şekillenir.

Bazı çocuklarda DEHB, öğrenme güçlükleriyle birlikte görülür. Bu durumlarda Öğrenme Güçlükleri sayfamızdaki bilgiler de faydalı olabilir.

DEHB, çocuğun zeka düzeyiyle ilgili bir durum değildir, beyindeki dikkat ve öz düzenleme sistemlerinin işleyişiyle ilgilidir. Bu yüzden çocuğun akademik başarısı düşük görünse bile, doğru destekle güçlü potansiyelini ortaya çıkarması mümkündür. Bu bakış açısı, çocuğu tek bir etikete indirgemeden kendine özgü güçlü yönleriyle ele almayı sağlar.

Ailelerin sık merak ettiği bir diğer konu, DEHB’nin zamanla kendiliğinden geçip geçmeyeceğidir. Bazı belirtiler yaşla birlikte hafifleyebilir, ancak dikkat ve öz düzenleme becerilerini erken yaşta desteklemek çocuğun ilerideki hayatına önemli katkı sağlar.

Hangi Belirtiler Değerlendirme Gerektirir?

Bir göreve odaklanmakta zorlanmak, sık sık eşyalarını unutmak ve talimatları tamamlamadan bırakmak sık görülen dikkat belirtileri arasındadır. Yerinde duramama, sırasını beklemekte zorlanma ve aniden konuşmaya başlama da dikkat çeken davranışlardır.

Bu belirtiler her çocukta farklı yoğunlukta görülür ve bazı ortamlarda daha belirgin hale gelir. Örneğin sınıf ortamında dikkat güçlüğü daha çok fark edilirken, oyun sırasında hiperaktivite daha belirgin olabilir.

Bazı çocuklar duygusal tepkilerini de düzenlemekte zorlanır ve küçük hayal kırıklıklarında beklenenden güçlü tepki verebilir. Bu durum akran ilişkilerini de etkileyebilir.

Bu belirtilerin bir kısmı yaşa uygun gelişimsel davranışlarla örtüşebilir, bu yüzden kesin bir değerlendirme için uzman bir hekim ve gelişim ekibiyle çalışmak önemlidir.

Belirtiler genellikle okul öncesi dönemde fark edilmeye başlar, ancak okul hayatıyla birlikte akademik beklentiler arttığı için daha belirgin hale gelir.

Aile bu belirtileri fark ettiğinde genellikle önce çocuk doktoruna başvurur. Doktor gerekli görürse aileyi bir gelişim uzmanına veya çocuk psikiyatristine yönlendirir. Bu süreçte merkezimiz aileye destek olur ve gerekli yönlendirmeleri netleştirir.

Kız çocuklarında DEHB belirtileri erkek çocuklara göre daha sessiz görünebilir, çünkü hiperaktivite yerine dikkat dağınıklığı ön planda olabilir. Bu farklılık bazen tanının geç konulmasına yol açabilir, bu yüzden erken değerlendirme her cinsiyette önemlidir.

Uykuyla ilgili zorluklar da DEHB yaşayan çocuklarda sık görülür ve dikkat ile öz düzenleme becerilerini olumsuz etkileyebilir. Uzmanlarımız değerlendirme sırasında uyku düzenini de sorgular ve gerekirse aileye basit öneriler sunar. Düzenli uyku saatleri, ertesi gün dikkat performansını doğrudan etkileyen basit ama etkili bir faktördür.

Merkezimizin Yaklaşımı

DEHB yaşayan bir çocukta dikkat, dürtü kontrolü ve öz düzenleme becerileri birlikte desteklenmelidir. Bu yüzden merkezimizde program, ergoterapi ve Floortime yaklaşımını çocuğun bireysel profiline göre bir araya getirir.

Ergoterapi desteği, dikkat süresini uzatmaya ve öz düzenleme becerilerini güçlendirmeye yönelik hareket temelli etkinlikler içerir. Detaylar için Dikkat ve Konsantrasyon sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Floortime yaklaşımı, çocuğun kendi ilgisinden yola çıkarak dikkatini uzatmasına ve duygusal düzenleme becerisini geliştirmesine katkı sağlar. Bu yaklaşım özellikle dürtü kontrolü zayıf olan çocuklarda etkili sonuçlar verir.

Bazı çocuklarda ince motor beceriler de desteklenmelidir, çünkü yazı yazma gibi görevler dikkat gerektiren okul becerilerinin önemli bir parçasıdır. Detaylar için İnce Motor Beceri sayfamızı da inceleyebilirsiniz.

Uzman ekibimiz düzenli olarak bir araya gelerek çocuğun ilerlemesini ortak değerlendirir ve program hedeflerini gerektiğinde günceller. Böylece dikkat, hareket ve duygusal düzenleme becerileri birbirinden kopuk değil, bütünsel bir çerçevede ilerler.

Program içinde kısa ve net görevler, görsel zaman çizelgeleri ve ödül sistemleri gibi somut araçlar da kullanılır. Bu araçlar çocuğun bir görevi başlatma ve tamamlama sürecini daha yönetilebilir hale getirir. Uzmanlarımız bu araçları çocuğun yaşına ve ilgi alanına göre kişiselleştirerek kullanır.

Değerlendirme Süreci

İlk görüşmede uzman ekibimiz çocuğun dikkat, dürtü kontrolü ve öz düzenleme becerilerini standart testlerle ve gözlemle değerlendirir. Aileden gelişim öyküsünü ve varsa mevcut tanı raporlarını dinler.

Değerlendirme sonucuna göre bireysel, ölçülebilir hedefler içeren bir program hazırlanır. Program düzenli aralıklarla gözden geçirilir ve gerektiğinde güncellenir.

Değerlendirme genellikle bir buçuk saat civarında sürer ve çocuğu yormamak için oyun temelli, rahat bir ortamda gerçekleştirilir. Uzman ekibimiz gözlemlerini standart ölçüm araçlarıyla desteklerken, ailenin gündelik hayatta fark ettiği zorlukları da dikkate alır.

Terapi Süreci Nasıl İşler?

Program oyun temelli etkinliklerle ilerler, çünkü çocuğun motivasyonu yüksek olduğunda dikkat süresi de doğal olarak uzar. Uzmanlarımız çocuğun ilgisini takip ederek onunla ortak bir etkileşim alanı kurar ve bu alan üzerinden hedeflere ilerler.

Merkezimizde her seans 40 dakika sürer ve uzmanlarımız genellikle haftada birkaç seans önerir, seans sayısı çocuğun ihtiyacına göre belirlenir. Seanslar ilerledikçe kazanılan beceriler ev ve okul ortamına benzer görevlere taşınır.

Farklı terapi alanlarındaki uzmanlarımız düzenli olarak bir araya gelerek çocuğun ilerlemesini ortak değerlendirir. Bu iş birliği, örneğin ergoterapistin fark ettiği bir dikkat stratejisinin Floortime seanslarına da yansıtılmasını sağlar.

Bazı çocuklarda görsel algı güçlükleri de dikkat sorunlarına eşlik edebilir, bu durumda uzmanlarımız Görsel Algı Gelişimi sayfamızdaki teknikleri de programa dahil edebilir.

Uzmanlarımız her ay bir aile toplantısı düzenler ve bu toplantıda çocuğun kazanımlarını ailelerle birlikte gözden geçirir. Böylece aile, terapi hedeflerini evdeki günlük rutine daha kolay taşır.

Bazı çocuklarda yazı yazma sırasında dikkat dağınıklığı ve dürtüsellik daha belirgin hale gelir, çünkü yazı görevi hem motor hem dikkat becerilerini aynı anda gerektirir. Bu tür durumlarda Yazı Güçlüğü sayfamızdaki bilgiler de faydalı olabilir.

Okul Hayatıyla İlişkisi

Dikkat ve öz düzenleme becerileri, sınıf ortamına uyum sağlamada belirleyicidir. İzniniz doğrultusunda uzmanlarımız okul ile iletişime geçip önerilerini paylaşabilir, böylece terapi hedefleri okuldaki gözlemlerle de uyumlu ilerler.

Okula başlamadan önce bu becerileri güçlendirmek isteyen aileler için Okul Hazırlık Programı sayfamız da faydalı bilgiler sunar.

Bazı çocuklarda sınıf içinde küçük düzenlemeler (görev listesi, kısa mola araları gibi) büyük fark yaratabilir. Uzmanlarımız bu tür pratik önerileri okulla paylaşarak çocuğun sınıf ortamında daha rahat katılım göstermesine katkı sağlar.

Öğretmenle düzenli iletişim, çocuğun okuldaki ve terapideki ilerlemesini birbirine bağlar. Bu sayede uzmanlarımız, sınıfta gözlemlenen bir zorluğu terapi hedeflerine hızlıca ekleyebilir.

Ailenin Rolü

Aile, DEHB yaşayan bir çocuğun terapi sürecinin en önemli parçalarından biridir. Uzmanlarımız size evde uygulayabileceğiniz somut teknikleri gösterir, çünkü çocuğun en doğal öğrenme ortamı evidir.

Detaylar için Evde Floortime rehberimizi ve Ebeveyn Eğitim Programı sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Kardeşler de sürece dahil edilebilir, çünkü kardeş etkileşimi DEHB yaşayan bir çocuğun sosyal becerilerini destekleyen değerli bir fırsattır. Uzmanlarımız aileye kardeş ilişkisini güçlendirecek basit oyun önerileri de sunar.

Ailenin sabırlı ve tutarlı tutumu, çocuğun terapide kazandığı becerileri kalıcı şekilde içselleştirmesine en çok katkı sağlayan etkendir. Küçük ve tutarlı adımlar, büyük ve düzensiz çabalardan her zaman daha kalıcı sonuçlar verir.

Uzmanlarımız aileye ayrıca ev içinde net ve tutarlı bir rutin oluşturmasını önerir, çünkü öngörülebilir bir ortam DEHB yaşayan çocuklarda dikkat ve öz düzenlemeyi kolaylaştırır.

Ev ödevleri de aileler için sık sorun yaratan bir alandır. Uzmanlarımız kısa çalışma blokları, net başlangıç ve bitiş noktaları gibi basit stratejileri ailelerle paylaşır, böylece ödev zamanı ev içinde daha az gerginlik yaratır. Bu stratejiler zamanla çocuğun kendi kendine çalışma alışkanlığı kazanmasına da katkı sağlar.