Ekolali, çocuğun duyduğu kelimeleri ya da cümleleri aynen tekrar etmesidir. İki yaş civarında dil gelişiminin doğal bir parçasıdır, ancak üç yaşından sonra sürerse değerlendirme gerektirir. Bu yazıda türlerini, otizmle ilişkisini, tekrarların anlamını ve evde işe yarayan doğru yaklaşımı anlatıyoruz.
Aileler çoğu zaman aynı cümleyle gelir: “Ne sorsam aynısını söylüyor.” Bu tablo kaygı verir, çünkü sohbet bir türlü başlamaz. Öte yandan tekrarlar rastgele değildir ve neredeyse her zaman bir anlam taşır. Bu anlamı çözmek, terapinin de ilk adımıdır.
Ekolali Nedir?
Ekolali, duyulan bir sesin, kelimenin ya da cümlenin aynen tekrar edilmesidir. Kelime Yunanca “yankı” anlamına gelen “echo” kökünden gelir. Dolayısıyla ekolali, konuşmanın yankı gibi geri dönmesini anlatır.
Çocuk bazen tonlamayı bile aynen kopyalar. Örneğin annesinin sorduğu “Su ister misin?” cümlesini aynı yükselen tonla geri söyler. Bu nedenle ekolali çoğu zaman bir kayıt gibi kulağa gelir.
Ekolali tek başına bir hastalık değildir. Aksine bir belirti ya da bir dil öğrenme biçimidir. Bu yüzden asıl soru “ekolali var mı” değil, “ekolali neden ve nasıl var” sorusudur.
Ekolali Hangi Yaşta Normaldir?
Tekrar etme, dil öğrenmenin doğal bir aracıdır. Çocuklar 18 ay ile 2,5 yaş arasında duydukları kelimeleri sıkça yankılar. Nitekim bu dönemde ekolali dil gelişiminin sağlıklı bir parçasıdır.
Üç yaşına doğru tablo değişir. Çocuk kendi cümlelerini kurmaya başlar, ardından tekrarlar hızla azalır. Buna karşın tekrarlar üç yaşından sonra sürüyorsa ve konuşmanın büyük kısmını oluşturuyorsa değerlendirme gerekir.
| Yaş | Beklenen tablo | Uyarı işareti |
|---|---|---|
| 12-18 ay | Tek kelimeleri taklit eder, ses oyunları yapar | Hiç taklit girişimi yoksa |
| 18-30 ay | Son kelimeyi ya da kısa cümleyi yankılar | Tekrar dışında hiç kendi kelimesi yoksa |
| 2,5-3 yaş | Tekrarlar azalır, iki kelimelik özgün birleşimler artar | Konuşmanın yarısından fazlası tekrarsa |
| 3-4 yaş | Tekrar nadir görülür, sorulara kendi cümlesiyle cevap verir | Sorulara soruyu tekrar ederek cevap veriyorsa |
| 4 yaş üstü | Ekolali beklenmez | Çizgi film replikleri bağlam dışı sürüyorsa |
Tablo yol gösterir, ancak tanı koymaz. Ayrıca 0-6 yaş dil gelişim basamakları yazımız tipik gelişimi karşılaştırma için sunar.
Anında ve Gecikmiş Ekolali Arasındaki Fark Nedir?
Uzmanlar ekolaliyi zamanlamasına göre ikiye ayırır. Anında ekolali, duyulan ifadenin birkaç saniye içinde tekrar edilmesidir. Örneğin “Parka gidelim mi?” sorusuna çocuk hemen “Parka gidelim mi?” diye karşılık verir.
Gecikmiş ekolali ise saatler, günler hatta aylar sonra ortaya çıkar. Çocuk sabah izlediği çizgi filmin repliğini akşam yemeğinde söyler. Dolayısıyla aile bu tekrarları çoğu zaman bağlam dışı sanır.
İki tür farklı bir iş görür. Anında ekolali genellikle anlama ya da işlemleme güçlüğüne işaret eder. Buna karşın gecikmiş ekolali, çocuğun hazır kalıplarla iletişim kurma çabasını gösterir.
Ekolali Türleri ve Örnekleri Nelerdir?
Zamanlamanın yanında bir de işlev ayrımı vardır. Etkileşimli ekolali, çocuğun tekrarı iletişim için kullanmasıdır. Etkileşimsiz ekolali ise çocuğun kendine söylediği, kimseye yönelmeyen tekrarlardır.
| Tür | Örnek | Ne anlatır |
|---|---|---|
| Anında, tam | “Elma ister misin?” – “Elma ister misin?” | Soruyu işlemleme zamanı ister |
| Anında, kısmi | “Elma ister misin?” – “İster misin?” | Son parçayı yakalar, evet demek ister |
| Anında, değiştirilmiş | “Elma ister misin?” – “Elma istiyorum” | Kalıbı işlemeye başlamıştır, iyi işaret |
| Gecikmiş, etkileşimli | Acıkınca “Hadi yemek yiyelim çocuklar” der | Kalıbı istek olarak kullanır |
| Gecikmiş, etkileşimsiz | Oyun sırasında reklam repliğini mırıldanır | Kendini düzenler ya da prova yapar |
| Azaltılmış (mitigated) | Cümleyi değiştirip kendi ekini katar | Özgün dile geçişin habercisi |
Değişen ve küçülen tekrarlar özellikle önemlidir. Çünkü çocuk kalıbı parçalamaya başlamıştır. Nitekim terapi tam olarak bu geçişi hızlandırmayı hedefler.
Ekolali Neden Olur?
Ekolalinin tek bir nedeni yoktur. Öncelikle bazı çocuklar dili kelime kelime değil, kalıp kalıp öğrenir. Bu çocuklar cümleyi bir bütün olarak kaydeder ve sonra bütün olarak geri verir.
Anlama güçlüğü de tekrarları artırır. Çocuk soruyu tam çözemediğinde en güvenli yolu seçer: duyduğunu geri söyler. Böylece sohbette sırasını doldurur, ancak içeriği üretemez.
Ayrıca kaygı ve duyusal yüklenme tekrarları tetikler. Kalabalık bir ortamda çocuk tanıdık replikleri söyleyerek kendini sakinleştirir. Dolayısıyla ekolali bazen bir düzenlenme aracıdır.
Ekolali ve Otizm İlişkisi Nasıldır?
Otizm spektrumundaki konuşan çocukların büyük bölümü ekolali gösterir. Yine de her ekolali otizm anlamına gelmez. Tipik gelişen çocuklar da iki yaş civarında yoğun biçimde tekrar eder.
Otizmde fark, tekrarın süresinde ve biçimindedir. Tekrarlar üç yaşından sonra sürer, ayrıca gecikmiş ekolali belirgin biçimde öne çıkar. Bunun yanı sıra ortak dikkat ve jest kullanımı da çoğunlukla zayıftır.
Bu yüzden tek belirtiyle karar vermeyin. Ekolaliye eşlik eden diğer işaretleri çocuklarda otizm belirtileri yazımızda ayrıntılı anlatıyoruz. Ayrıca otizm mi, konuşma gecikmesi mi yazımız iki tabloyu karşılaştırır.
Tekrar Eden Çocukta Ayırıcı Değerlendirme Neye Bakar?
Tekrar davranışı birkaç farklı tabloda ortaya çıkar. Bu nedenle uzman, ekolalinin yanındaki diğer becerilere bakar. Aşağıdaki tablo en sık karıştırılan durumları özetler.
| Durum | Ekolalinin görünümü | Ayırt edici işaret |
|---|---|---|
| Tipik dil gelişimi | 2 yaş civarında yoğun, 3 yaşta azalır | Özgün cümleler hızla artar |
| Otizm spektrumu | 3 yaş sonrası sürer, gecikmiş tür belirgindir | Ortak dikkat ve jest zayıftır |
| Dil gelişim bozukluğu | Anında tekrar, soruyu anlamadığında artar | Sosyal ilgi korunmuştur |
| İşitme ya da işlemleme güçlüğü | Son kelimeyi yakalayıp tekrar eder | Gürültüde belirgin biçimde artar |
| Kaygı ve seçici konuşmazlık | Yalnızca belirli ortamlarda görülür | Evde akıcı konuşur |
| Tik bozuklukları | Kelime ya da hece tekrarı istemsizdir | Motor tikler eşlik eder |
Bu durumlar bazen üst üste biner. Bu nedenle değerlendirmeyi tek bir gözlemle değil, birkaç alanı birlikte ölçerek yaparız. Süreci dil ve konuşma değerlendirmesi yazımızda anlatıyoruz.
İşitmeyi Neden Önce Kontrol Ediyoruz?
Anında ekolalinin bir kısmı işitsel işlemleme güçlüğünden kaynaklanır. Çocuk cümlenin yalnızca son parçasını net duyar, ardından onu tekrar eder. Sonuç olarak tablo otizmi andırır, oysa kökeni farklıdır.
Merkezimizin kurucusu uzman odyologtur. Bu sayede işitme değerlendirmesini dil çalışmasıyla aynı çatı altında yürütürüz. Ayrıntıyı işitsel rehabilitasyon yazımızda bulursunuz.
Ekolali Bir İletişim Çabası mıdır?
Evet, çoğu zaman öyledir. Uzmanlar uzun yıllar ekolaliyi anlamsız bir tekrar saydı. Oysa günümüz araştırmaları tekrarların büyük bölümünün bir iş gördüğünü ortaya koyar.
Bu bakış açısı yaklaşımı tümüyle değiştirir. Tekrarı susturmak yerine tekrarın işlevini çözeriz. Ardından çocuğa aynı işi gören daha esnek bir ifade öğretiriz.
| Tekrarın işlevi | Örnek | Ailenin verebileceği karşılık |
|---|---|---|
| Evet deme | “Kurabiye ister misin?” – “Kurabiye ister misin?” | “Evet, kurabiye istiyorum” diye model verin |
| İstek bildirme | Acıkınca “Yemek hazır!” der | “Acıktın, yemek istiyorsun” diyerek yansıtın |
| Sıra alma | Sohbette sırası gelince son cümleyi tekrar eder | Kısa ve tamamlanmış cümleler sunun |
| Prova yapma | Yeni bir cümleyi kendi kendine tekrar eder | Bölmeyin, ardından cümleyi bağlamda kullanın |
| Kendini düzenleme | Kalabalıkta tanıdık replikler söyler | Ortamı sakinleştirin, repliği yasaklamayın |
| Protesto | Uyku vakti “Hadi oyun oynayalım!” der | “Oyun bitti, uyumak istemiyorsun” diye adlandırın |
Aile bu tabloyu bir çeviri sözlüğü gibi kullanır. Böylece tekrarların arkasındaki mesaj görünür hâle gelir. Nitekim mesaj anlaşıldığında öfke nöbetleri de belirgin biçimde azalır.
Gestalt Dil İşleme Ne Anlama Gelir?
Bazı çocuklar dili kelime kelime değil, kalıp kalıp öğrenir. Uzmanlar bu yola gestalt dil işleme adını verir.
Örneğin çocuk “Hadi parka gidelim” cümlesini tek bir birim olarak kaydeder. Ardından onu tek bir birim olarak kullanır.
Bu çocuklar için ekolali bir kusur değil, dilin ilk aşamasıdır. Nitekim tipik gelişen bazı çocuklar da aynı yolu izler. Fark, kalıpları parçalayıp yeniden birleştirme hızındadır.
Terapi bu yüzden kalıbı yasaklamaz. Aksine kalıbı önce küçültür, ardından parçalarını yeni cümlelerde birleştirir. Aşağıdaki tablo bu yolun aşamalarını gösterir.
| Aşama | Çocuğun dili nasıl görünür | Terapinin hedefi |
|---|---|---|
| 1. Bütün kalıplar | “Hadi parka gidelim” gibi uzun replikler | Kalıpları kaydetmek, kısa ve işlevli olanları modellemek |
| 2. Kalıpları parçalama | “Hadi parka” + “gidelim” ayrılır | Parçaları farklı bağlamlarda karıştırmak |
| 3. Tek kelimeler | “Park”, “gidelim” ayrı kullanılır | Kelimeleri yeni birleşimlere sokmak |
| 4. İlk özgün cümleler | “Park gidelim” gibi basit dizilimler | Dil bilgisini yavaşça eklemek |
| 5-6. Karmaşık dil bilgisi | Ekler, sorular ve uzun cümleler | Kendiliğinden sohbeti güçlendirmek |
Aşamalar sıralı ilerler, ancak süresi çocuğa göre değişir. Bu nedenle çocuğun hangi aşamada olduğunu terapist belirler. Ardından terapist ev programını bu aşamaya göre kurar.
“Görmezden Gelin” Tavsiyesi Neden Yanlıştır?
Birçok kaynak ekolaliyi görmezden gelmeyi önerir. Bu tavsiye ilk bakışta mantıklı görünür, çünkü tekrarı pekiştirmemeyi amaçlar. Oysa tekrarların çoğu bir iletişim girişimidir.
Karşılık almayan çocuk iletişim denemesinin işe yaramadığını öğrenir. Sonuç olarak deneme sayısı azalır ve çocuk içine kapanır. Bu yüzden tepkisizlik tekrarı değil, iletişim isteğini söndürür.
Doğru yaklaşım tekrarın işlevini yakalamaktır. Çocuk “Kurabiye ister misin?” diyorsa “Evet, kurabiye istiyorum” diye model verin. Böylece çocuk hem anlaşılır hem de daha esnek bir kalıp duyar.
Soru Sormak Ekolaliyi Artırır mı?
Evet, art arda sorular tekrarları artırır. Soru cümlesi çocuğa hazır bir kalıp sunar, ardından çocuk bu kalıbı geri verir. Dolayısıyla “Ne yapıyorsun?”, “Bu ne?” gibi sorular sohbeti tıkar.
Bunun yerine model cümle kullanın. Çocuk topla oynuyorsa “Topu atıyorsun” deyin. Böylece çocuk tekrar ettiğinde bile işlevli bir cümle söylemiş olur.
| Sık yapılan | Çocuğun tekrarı | Daha iyi seçenek |
|---|---|---|
| “Su ister misin?” | “Su ister misin?” | “Su istiyorum” (bardağı uzatarak) |
| “Bu ne?” | “Bu ne?” | “Bu bir araba. Araba hızlı gidiyor.” |
| “Ne yaptın bugün?” | “Ne yaptın bugün?” | “Bugün parka gittik. Salıncağa bindin.” |
| “Söyle bakalım, adın ne?” | “Adın ne?” | “Ben Ayşe. Sen Ali.” (kendinizi göstererek) |
| “Evet mi, hayır mı?” | “Hayır mı?” | İki nesneyi gösterip “Elma. Muz.” demek |
Model cümleleri birinci tekil kişiyle kurun. Çünkü çocuk cümleyi aynen alıp kendisi için kullanır. Nitekim bu küçük ayrıntı zamir karışıklığını da önler.
Zamir Karışıklığı Ekolaliyle Nasıl Bağlanır?
Ekolalisi olan çocuklar sıkça “sen” ile “ben”i karıştırır. Çocuk “Sen su istiyor musun?” kalıbını kaydeder, ardından susayınca aynı cümleyi söyler. Dolayısıyla kendisi için “sen” der.
Bu karışıklık kavram eksikliği değil, kalıp kopyalamadır. Bu nedenle düzeltme yerine doğru model verin. Çocuğun ağzından çıkması gereken cümleyi siz kurun: “Ben su istiyorum.”
Çocuk Neden Çizgi Film Repliklerini Tekrar Eder?
Gecikmiş ekolalinin en sık kaynağı ekranlardır. Çizgi filmler aynı repliği aynı tonlamayla defalarca sunar. Böylece kalıp çocuğun belleğine hazır bir paket olarak yerleşir.
Replikler çoğu zaman anlamlıdır. Örneğin çocuk “Kaçalım!” diyorsa çoğunlukla korkar, “Aferin sana!” diyorsa kendini över. Bu yüzden repliği yasaklamak yerine bağlamını çözün.
Ekran süresi ayrıca dil için gereken karşılıklı etkileşimi azaltır. Bu konuyu ekran süresi dil gelişimini nasıl etkiler yazımızda ele alıyoruz. Bunun yanı sıra sanal otizm yazımız ekran kaynaklı tabloyu ayrıntılandırır.
Replik Günlüğünü Nasıl Tutarsınız?
Gecikmiş ekolaliyi çözmenin en pratik aracı bir günlüktür. Aile çocuğun sık kullandığı replikleri, kaynağını ve söylendiği anı not eder. Böylece bir hafta içinde kalıpların anlamı ortaya çıkar.
- Replik: çocuğun söylediği cümle, mümkünse kelimesi kelimesine
- Kaynak: hangi çizgi film, şarkı ya da kişi
- Durum: replik söylendiğinde ne oluyordu
- Olası anlam: istek, protesto, korku, sevinç
- Verilen karşılık: sizin model cümleniz
Günlüğü terapistle paylaşın. Nitekim terapist bu listeyi kullanarak hangi kalıpları önce parçalayacağına karar verir. Ayrıca günlük, ilerlemeyi ölçmek için de nesnel bir kayıt sunar.
Dil ve Konuşma Terapisi Ekolalide Ne Yapar?
Terapist önce ekolalinin türünü ve işlevini belirler. Ardından çocuğun kalıpları hangi aşamada kullandığını çıkarır. Böylece plan çocuğun gerçek noktasından başlar.
İkinci adımda terapist kısa ve işlevli kalıplar modeller. “Hadi gidelim”, “Daha istiyorum”, “Bitti” gibi cümleler günlük hayatta hemen işe yarar. Böylece çocuk kalıpları anlamlı biçimde kullanmaya başlar.
Üçüncü adımda terapist kalıpları parçalar ve yeniden birleştirir. Örneğin “Daha istiyorum” kalıbını “Daha su istiyorum”, “Daha oyun istiyorum” biçimine taşır. Dolayısıyla çocuk kelimeleri esnek biçimde kullanmayı öğrenir.
Genel çerçeveyi dil ve konuşma terapisi sayfamızda, dil yapısı tarafını dil gelişim bozukluğu sayfamızda ayrıntılandırıyoruz.
DIR/Floortime Ekolalide Neden Etkilidir?
DIR/Floortime çocuğun ilgisini takip eden, oyun temelli bir yaklaşımdır. Ekolalisi olan çocuklarda etkileşim döngüleri çoğunlukla kısadır. Bu yüzden Floortime önce döngü sayısını artırmayı hedefler.
Terapist çocuğun repliğine katılır ve onu oyuna dönüştürür. Çocuk “Kaçalım!” diyorsa terapist koşar, ardından “Nereye kaçalım?” diye oyunu genişletir. Böylece kalıp bir sohbetin ilk halkası olur.
Yaklaşım ayrıca duyusal düzenlenmeyi destekler. Çocuk sakinleştiğinde kendini düzenleme amaçlı tekrarlar kendiliğinden azalır. Ayrıntılar için DIR/Floortime nedir ve otizmde Floortime sayfalarımıza bakın.
Duyusal Yüklenme Tekrarları Nasıl Etkiler?
Gürültü, kalabalık ve ışık bazı çocukları hızla yorar. Yorulan çocuk tanıdık replikleri söyleyerek kendini toparlar. Dolayısıyla alışveriş merkezinde artan tekrarlar bir sinyaldir.
Bu durumda hedef tekrarı susturmak değildir. Öncelikle ortamı sakinleştirin, ardından çocuğa kısa bir mola verin. Nitekim duyu bütünleme terapisi bu tür çocuklarda düzenlenmeyi belirgin biçimde güçlendirir.
Evde Haftalık Uygulama Planı Nasıl Olmalı?
Aileler somut bir akış ister. Aşağıdaki plan günde on beş dakikayla sınırlıdır. Öncelikle her günü tek bir hedefe ayırın.
| Gün | Odak | Örnek çalışma |
|---|---|---|
| Pazartesi | Model cümle | Soru sormadan çocuğun yaptığını birinci kişiyle anlatın |
| Salı | Replik günlüğü | Gün içindeki üç tekrarı kaynağıyla not edin |
| Çarşamba | Kalıp küçültme | Uzun repliği iki kelimeye indirip oyunda kullanın |
| Perşembe | İstek yaratma | Sevdiği oyuncağı görünür ama uzak bir yere koyun |
| Cuma | Kalıp karıştırma | “Daha istiyorum” kalıbına farklı nesneler ekleyin |
| Cumartesi | Şarkı ve kitap | Tekrarlı bir kitabı okuyun, son kelimeyi çocuğa bırakın |
| Pazar | Serbest oyun | Hiç düzeltme yapmadan çocuğun repliğine katılın |
Plan sade görünür, ancak düzen ister. Nitekim haftada bir kez yapılan uzun çalışma kalıcı fark yaratmaz. Ek fikir için evde dil gelişimini destekleyen aktiviteler yazımıza bakın.
Ebeveynlerin Kaçınması Gereken Altı Hata
Bazı iyi niyetli tepkiler süreci yavaşlatır. Aşağıdaki davranışlar özellikle sık karşımıza çıkar.
- Tekrarı görmezden gelmek ve iletişim girişimini karşılıksız bırakmak
- Art arda soru sorup çocuğa hazır kalıp sunmak
- “Öyle deme, şöyle de” diyerek her tekrarı düzeltmek
- Çizgi film repliklerini yasaklamak, anlamını çözmeye çalışmamak
- Çocuk adına “sen” ile kurulan cümleleri model olarak sunmak
- Değerlendirmeyi “nasılsa geçer” diyerek ertelemek
Baskı özellikle zarar verir. Çocuk konuşmayı stresle eşleştirir, ardından denemekten kaçınır. Bu nedenle düzeltme yerine doğru modeli sakin biçimde tekrarlayın.
Ekolali Zamanla Geçer mi?
Tipik gelişen çocuklarda ekolali üç yaş civarında kendiliğinden azalır. Otizm ya da dil gelişim bozukluğu varsa tablo farklıdır. Bu çocuklarda tekrarlar destek olmadan uzun süre kalıcı olur.
Yine de destekle tablo belirgin biçimde değişir. Çocuk kalıpları parçalamayı öğrendikçe tekrarlar azalır ve özgün cümleler artar. Nitekim hedef ekolaliyi sıfırlamak değil, esnek dile dönüştürmektir.
Bazı çocuklarda az miktarda tekrar yetişkinlikte de sürer. Öte yandan bu tekrarlar günlük iletişimi engellemez. Dolayısıyla başarı ölçütü tekrarın yokluğu değil, iletişimin işlevidir.
Ekolali Hakkında Altı Yanlış İnanış
Yanlış bilgiler aileleri geciktirir. Bu nedenle en sık duyduğumuz altı inanışı düzeltiyoruz.
“Her tekrar eden çocuk otizmlidir”
Hayır, iki yaş civarında tekrar dil gelişiminin parçasıdır. Uzman otizm kararını yalnızca eşlik eden belirtilerle verir. Bu yüzden tek belirtiyle sonuca varmayın.
“Ekolali anlamsızdır”
Tekrarların büyük bölümü bir iş görür: evet der, ister, protesto eder. Anlamı çözmek terapinin ilk adımıdır. Dolayısıyla tekrarı kayıt gibi değil, mesaj gibi dinleyin.
“Görmezden gelirsek söner”
Görmezden gelmek iletişim isteğini söndürür, tekrarı değil. Bunun yerine tekrarın işlevine uygun bir model cümle verin.
“Ekolali zeka geriliği anlamına gelir”
Ekolali zeka düzeyini göstermez. Aksine bazı çocuklar uzun replikleri güçlü bellek sayesinde saklar. Nitekim bu bellek terapide bir avantaja dönüşür.
“Çizgi filmleri kesersek ekolali biter”
Ekran süresini azaltmak yararlıdır, ancak tek başına yetmez. Çocuk mevcut kalıpları kullanmaya devam eder. Bu nedenle kalıpları parçalama çalışması şarttır.
“Konuşuyor, demek ki dil sorunu yok”
Tekrar etmek ile iletişim kurmak farklı şeylerdir. Çocuk uzun cümleler söyleyip hiç istek bildiremiyorsa dil sorunu vardır. Dolayısıyla cümle uzunluğuna değil, işleve bakın.
Ne Zaman Uzmana Başvurmalı?
Aşağıdaki durumlardan biri varsa değerlendirme randevusunu ertelemeyin. Erken başvuru, kalıpların esnek dile dönüşmesini kolaylaştırır.
- Çocuk 3 yaşını geçtiği hâlde konuşmasının çoğu tekrarsa
- Sorulara soruyu tekrar ederek cevap veriyorsa
- Kendi isteğini hiç özgün cümleyle bildirmiyorsa
- Çizgi film replikleri bağlam dışı ve sık tekrarlanıyorsa
- Ekolaliye zayıf göz teması ya da jest eksikliği eşlik ediyorsa
- Gürültülü ortamlarda tekrarlar belirgin biçimde artıyorsa
Başvuru için tanı raporu gerekmez. Adımları konuşma terapisine nasıl başvurulur yazımızda anlatıyoruz. Ayrıca 2 yaş civarındaki tablo için 2 yaşında konuşmayan çocuk yazımıza bakın.
Çocukla Akademi’de Süreç Nasıl İşler?
İlk adımda aileyle ayrıntılı bir görüşme yaparız. Bu görüşmede çocuğun sık kullandığı replikleri ve kaynaklarını kaydederiz. Ardından terapist çocuğu oyun ortamında gözlemler.
İkinci adımda ekolalinin türünü, işlevini ve çocuğun dil aşamasını belirleriz. Ayrıca işitme durumunu aynı çatı altında değerlendiririz. Sonrasında aileyle birlikte üç aylık hedefleri kurarız.
Üçüncü adımda ekip birlikte çalışır. Dil ve konuşma terapisti, Floortime terapisti ve ergoterapist aynı hedef listesini kullanır. Nitekim bu bütünleşik yapı kalıpların esnek dile dönüşmesini hızlandırır.
Merkezimizin kurucusu Uzman Odyolog Alev Akıncı Yıldız, aynı zamanda DIR/Floortime terapistidir. Her seans 40 dakika sürer. Ayrıca Ebeveyn Eğitim Programı aileyi sürecin merkezine yerleştirir.
Ekibimiz Beylikdüzü, Esenyurt ve Bahçeşehir bölgelerinden ailelere hizmet verir. Ayrıntılar için Merkezimiz sayfasını inceleyin. Randevu bilgisini ise İletişim sayfamızda bulursunuz.
Sıkça Sorulan Sorular
Ekolali otizm belirtisi midir?
Tek başına değildir. Otizm spektrumunda sık ortaya çıkar, ancak tipik gelişen çocuklar da iki yaş civarında tekrar eder. Uzman karar için eşlik eden belirtilere bakar.
Çocuğumun tekrarlarını düzeltmeli miyim?
Hayır, düzeltmek yerine doğru modeli verin. Çocuk “Su ister misin?” diyorsa “Su istiyorum” cümlesini sakin biçimde söyleyin.
Ekolaliyi görmezden gelmek doğru mu?
Doğru değildir, çünkü tekrarların çoğu bir iletişim girişimidir. Görmezden gelmek iletişim isteğini azaltır, tekrarı değil.
Ekolali kendiliğinden geçer mi?
Tipik gelişen çocuklarda üç yaş civarında azalır. Otizm ya da dil gelişim bozukluğu varsa destek olmadan uzun süre kalıcı olur.
Gecikmiş ekolali ne demek?
Saatler ya da günler sonra tekrar edilen ifadedir. Çocuk çoğunlukla çizgi film ya da şarkı repliklerini bağlam dışı gibi görünen anlarda kullanır.
Ekolalinin ilaç tedavisi var mı?
Hayır, ekolalinin ilaç tedavisi yoktur. Ekip dil ve konuşma terapisini, gerekirse Floortime ve duyusal düzenlenme desteğiyle birleştirir.
Ekolali ile Tourette sendromu arasındaki fark nedir?
Tourette’te kelime tekrarı istemsiz bir tiktir ve motor tikler eşlik eder. Ekolalide tekrar çoğunlukla bir işlev taşır ve bağlamla ilişkilidir.
Çocuğum yalnızca çizgi film replikleriyle konuşuyor, ne yapmalıyım?
Replikleri bir günlüğe kaydedin, ardından kaynağını ve anlamını çözün. Terapist bu listeyi kullanarak kalıpları parçalama çalışmasına başlar.
Ekolali zeka ile ilgili midir?
Hayır, ekolali zeka düzeyini göstermez. Uzun replikleri saklayan güçlü bellek, terapide bir avantaja dönüşür.
Değerlendirme için tanı raporu şart mı?
İlk görüşme için rapor şartı aramayız. Gözlemlerinizle ve replik günlüğünüzle doğrudan bize ulaşabilirsiniz.
Ekolali kaç yaşına kadar normaldir?
Ekolali 18 ay ile 2,5 yaş arasında dil gelişiminin doğal parçasıdır. Üç yaşından sonra konuşmanın büyük kısmını oluşturuyorsa değerlendirme gerekir.
Anında ekolali ile gecikmiş ekolali arasındaki fark nedir?
Anında ekolali, duyulan cümlenin saniyeler içinde tekrarıdır. Gecikmiş ekolali ise saatler ya da günler sonra, çoğunlukla çizgi film repliği biçiminde ortaya çıkar.
Özetle, ekolali çoğu zaman bir kusur değil, dilin bir aşamasıdır. Tekrarın işlevini çözmek, soru yerine model cümle vermek ve kalıpları parçalamak üç temel adımdır. Bugün tutmaya başlayacağınız kısa bir replik günlüğü, çocuğunuzun mesajını görünür kılar.
