آب‌ریزش دهان در نوزادی طبیعی است و در بیشتر کودکان با گذشت زمان خود‌به‌خود کم می‌شود. کنترل دهان در طول روز معمولاً نزدیک ۱۸ ماهگی جا می‌افتد، اما آب‌ریزش هنگام غذا خوردن می‌تواند تا ۳ سالگی ادامه پیدا کند. در این مقاله حدود سنی، ۷ علت احتمالی، نشانه‌های هشدار و ۸ قدمی را که می‌توانید در خانه امتحان کنید توضیح می‌دهیم.
یک صبح، مادر دفنه، دختر چهار‌ساله، با سه پیش‌بند در دست وارد مرکز شد. گفت: «در مهدکودک روزی دو بار تی‌شرتش را عوض می‌کنند.» بعد اضافه کرد: «دوستانش دیگر نمی‌خواهند کنارش بنشینند.»
دفنه خوب حرف می‌زد، نقاشی می‌کشید و آواز می‌خواند. اما وقتی غرق بازی می‌شد، دهانش کمی باز می‌ماند و آب دهان روی چانه‌اش می‌ریخت. مادرش هم سال‌ها صبر کرده بود، چون فکر می‌کرد فقط یک «عادت» است.
داستان دفنه یک پرسش آشنا را پیش می‌کشد: آب‌ریزش دهان در کودکان کی طبیعی است و کی نشان می‌دهد کودک به حمایت نیاز دارد؟
علت آب‌ریزش دهان در کودکان چیست؟
اول این را بدانید: دهان هر روز و به‌طور مداوم آب دهان می‌سازد. کودک تمام روز این آب دهان را بدون اینکه متوجه شود قورت می‌دهد. پس مشکل معمولاً زیاد بودن آب دهان نیست.
مشکل اصلی این است که آب دهان در دهان جمع می‌شود و به‌موقع قورت داده نمی‌شود. برای قورت دادن، لب‌ها باید بسته شوند، زبان باید آب دهان را به عقب ببرد و کودک باید خیسی دهانش را حس کند.
علاوه بر این، سر و تنه باید صاف بمانند. چون سری که به جلو می‌افتد، آب دهان را مستقیم بیرون می‌ریزد.
تیم بیمارستان کودکان ایولینا در لندن در این باره تصویر روشنی ارائه می‌دهد. به گفته فیرهرست و کاکریل، آب‌ریزش مداوم دهان در کودکان بیشتر از کنترل ناکارآمد عضلات زبان و بلع ناشی می‌شود. در مقابل، بسته نشدن لب‌ها یا زیاد بودن آب دهان به‌تنهایی به‌ندرت آن را توضیح می‌دهد.
آب‌ریزش دهان در کودکان: تا چه سنی طبیعی است؟
در ماه‌های اول نوزاد هنوز نمی‌تواند دهانش را کاملاً کنترل کند. برای همین هنگام دندان درآوردن، چهار دست‌وپا رفتن و کاوش اسباب‌بازی‌ها پیش‌بند خیلی زود خیس می‌شود. جدول زیر خلاصه می‌کند که در هر سن چه انتظاری داریم و اولویت شما چیست.
| سن | انتظار معمول | اولویت شما |
|---|---|---|
| ۰ تا ۶ ماهگی | آب‌ریزش مکرر، دهان هنوز بسته نمی‌شود | خشک نگه داشتن چانه، توجه به شیر خوردن |
| ۶ تا ۱۵ ماهگی | با دندان درآوردن و در دهان گذاشتن اشیا بیشتر می‌شود | دندان‌گیر ایمن، مراقبت از پوست زیر چانه |
| ۱۵ تا ۱۸ ماهگی | کنترل دهان در طول روز به‌وضوح جا می‌افتد | امتحان لیوان بدون درپوش و قاشق |
| ۱۸ ماهگی تا ۳ سالگی | گاهی هنگام خوردن، نوشیدن یا غرق شدن در بازی آب‌ریزش دارد | توجه به حالت نشستن سر غذا و هنگام بازی |
| ۳ تا ۴ سالگی | آب‌ریزش کم‌کم کمتر و کمتر می‌شود | توجه به باز ماندن دهان و به گفتار |
| ۴ سالگی و بالاتر | آب‌ریزش دائمی دیگر انتظار نمی‌رود | درخواست ارزیابی متخصص |
به‌طور خلاصه، آب‌ریزش دهان در دو سالگی زنگ خطر نیست. اما خیس ماندن در تمام روز بعد از ۴ سالگی ارزیابی جداگانه می‌خواهد.
همان مقاله آب‌ریزش مداوم بعد از این سن را از نظر رشدی غیرمنتظره می‌داند. به گفته نویسندگان، آب‌ریزش شدید و مداوم در حدود ۰٫۶ درصد کودکان ادامه پیدا می‌کند.
۷ علت احتمالی آب‌ریزش دهان در کودکان
در بیشتر کودکان چند عامل کنار هم هستند. پس اول تصویر کلی را می‌بینیم، بعد هر علت را کوتاه باز می‌کنیم.
| علت | سرنخ | اولین قدم |
|---|---|---|
| دندان درآوردن، زخم دهان | ناگهانی شروع می‌شود، با بی‌قراری و قرمزی همراه است | معاینه توسط دندان‌پزشک یا پزشک |
| گرفتگی بینی، تنفس از راه دهان | خروپف، خوابیدن با دهان باز، سرماخوردگی‌های مکرر | ارزیابی متخصص گوش و حلق و بینی |
| ضعف کنترل زبان و لب | غذا از دهان بیرون می‌ریزد، لب‌ها از هم باز می‌مانند | ارزیابی گفتاردرمانگر |
| تونوس عضلانی پایین | تنه شل است، سر به جلو می‌افتد، فک آویزان می‌ماند | مشاوره کاردرمانی و فیزیوتراپی |
| کاهش حس در دهان | حتی وقتی چانه خیس است متوجه نمی‌شود | بازی‌های آگاهی از دهان |
| تمرکز عمیق | با پازل، تبلت یا نقاشی بیشتر می‌شود | استراحت‌های کوتاه و یادآوری قورت دادن |
| عارضه جانبی دارو | با داروی جدید شروع می‌شود یا بیشتر می‌شود | صحبت با پزشک؛ هرگز خودسرانه دارو را قطع نکنید |
۱. دندان درآوردن و مشکلات داخل دهان
وقتی لثه‌ها می‌خارند، دهان آب دهان بیشتری می‌سازد و نوزاد مدام دستش را در دهانش می‌برد. به همین شکل، زخم دهان، پوسیدگی دندان یا عفونت گلو قورت دادن را دردناک می‌کند. در این حالت آب‌ریزش دهان در کودکان معمولاً ناگهان زیاد می‌شود و با حل شدن مشکل آرام می‌گیرد.
۲. گرفتگی بینی و تنفس از راه دهان
کودکی که نمی‌تواند راحت از بینی نفس بکشد، دهانش را باز نگه می‌دارد. در نتیجه لب‌ها بسته نمی‌شوند و آب دهان راهش را به بیرون پیدا می‌کند. به‌ویژه آدنوئید بزرگ اغلب با همین تصویر همراه است.
این موضوع را در مقاله آدنوئید و مایع گوش با جزئیات توضیح داده‌ایم.
۳. ضعف کنترل زبان و لب
بعضی کودکان هنوز حرکت زبانی را که آب دهان را به انتهای دهان می‌برد نساخته‌اند. برای مثال، این کودکان غذا را مدت زیادی در دهانشان نگه می‌دارند و نوشیدنی را از لیوان بیرون می‌ریزند. علاوه بر این، گفتارشان اغلب کمی نامفهوم است.
اینکه کدام فعالیت‌ها این مهارت‌ها را تقویت می‌کنند را در مقاله تمرین‌های حرکات دهانی توضیح داده‌ایم.
۴. تونوس عضلانی پایین و وضعیت بدن
با تونوس پایین، آب‌ریزش دهان در کودکان اغلب با افتادگی همراه است: کودکی که تنه‌اش شل است سر میز به جلو خم می‌شود، سرش می‌افتد و فکش آویزان می‌ماند. پس دهان خود‌به‌خود باز می‌ماند. این تصویر به‌ویژه در سندرم داون و فلج مغزی رایج است.
فیرهرست و کاکریل برای کودکان مبتلا به فلج مغزی که هر چهار اندامشان درگیر است، نرخ ۳۰ تا ۵۳ درصد را گزارش کرده‌اند. اگر درباره تونوس عضلانی کنجکاوید، مقاله هیپوتونی را بخوانید.
۵. کاهش حس در دهان
بعضی کودکان وقتی چانه‌شان خیس می‌شود حس نمی‌کنند. پس سیگنالی برای قورت دادن یا پاک کردن آب دهان دریافت نمی‌کنند. در مقابل، بعضی کودکان احساس می‌کنند همیشه باید چیزی در دهانشان باشد.
این جست‌وجو را در مقاله کودک نوپا و در دهان گذاشتن همه‌چیز توضیح داده‌ایم.
۶. لحظه‌های تمرکز عمیق
بزرگ‌سالان هم وقتی غرق کاری می‌شوند مدتی قورت دادن را فراموش می‌کنند. به همین ترتیب، کودک هنگام پازل، نقاشی یا تماشای صفحه‌نمایش کمتر قورت می‌دهد. بنابراین اگر آب‌ریزش دهان فقط در همین لحظه‌ها دیده می‌شود، تصویر معمولاً خفیف است.
۷. دارو و بیماری‌های عصبی
بعضی داروهای ضد تشنج آب دهان را زیاد یا قورت دادن را کند می‌کنند. پس هر آب‌ریزش دهانی را که با داروی جدید شروع شده به پزشکتان بگویید. اما هرگز خودسرانه دارو را قطع نکنید و دوز آن را تغییر ندهید.
ارتباط آب‌ریزش دهان با گفتار
ما گفتاردرمانگر هستیم و به این موضوع توجه ویژه‌ای داریم. چون عضلاتی که آب دهان را مدیریت می‌کنند تا حد زیادی همان عضلاتی هستند که صداهای گفتار را می‌سازند. پس زبان، لب‌ها و فک مثل یک تیم کار می‌کنند.
برای همین آب‌ریزش دهان گاهی همراه با مشکلات گفتاری دیده می‌شود. مثلاً کودکی که لب‌هایش به‌سختی بسته می‌شوند، با صداهای «پ»، «ب» و «م» مشکل دارد. در عین حال، کودکی که نمی‌تواند زبانش را به عقب ببرد، «ک» و «گ» را جلوتر از جای درستشان تولید می‌کند. اگر فرزندتان در خانه فارسی و در مهدکودک ترکی یا انگلیسی می‌شنود، همین الگو در هر دو زبان دیده می‌شود.
با این حال، آب‌ریزش دهان همیشه به مشکل گفتاری اشاره ندارد. در واقع گفتار دفنه هم‌سطح هم‌سن‌هایش بود. مشکل اصلی او حالت نشستن و فراموش کردن دهانش هنگام بازی بود.
والدین اغلب می‌پرسند بند زبان در این تصویر کجا قرار می‌گیرد. آن را در مقاله آیا بند زبان روی گفتار اثر می‌گذارد بررسی کرده‌ایم.
آب‌ریزش دهان هنگام غذا خوردن
سر سفره بیشتر از هر جای دیگر مهارت‌های دهان خودشان را نشان می‌دهند. چون جویدن، قورت دادن و بسته شدن لب‌ها همه همزمان کار می‌کنند.
برای مثال، کودکی که غذا را جلوی دهانش نگه می‌دارد، نوشیدنی را از لبه لیوان بیرون می‌ریزد یا بعد از هر جرعه چانه‌اش را پاک می‌کند، سرنخی به شما می‌دهد. در این حالت آب‌ریزش دهان به احتمال زیاد از کنترل زبان و لب می‌آید.
علاوه بر این، سرفه مکرر سر غذا، طولانی شدن وعده‌ها یا نپذیرفتن بعضی بافت‌ها می‌تواند با این تصویر همراه باشد. در این صورت آن را همراه با مشاهدات مقاله کودک بدغذا بررسی کنید.
پس سر غذا مطمئن شوید پاهای کودک تکیه‌گاه دارند، سرش صاف است و لقمه‌ها کوچک‌اند. همچنین لیوان نی‌دار کنترل نوشیدنی را از لیوان باز آسان‌تر می‌کند. بعضی کودکان حتی غذاهای غلیظ مثل ماست را خیلی راحت‌تر از مایعات مدیریت می‌کنند.
چه زمانی باید به متخصص مراجعه کنید؟
اگر آب‌ریزش دهان با هر کدام از نشانه‌های زیر همراه است، به‌جای انتظار، ارزیابی بخواهید:
- آب‌ریزشی که بعد از ۴ سالگی در تمام روز ادامه دارد
- آب‌ریزشی که بعد از یک دوره خشکی دوباره برمی‌گردد
- ریختن مکرر غذا و نوشیدنی از دهان
- سرفه یا خفگی هنگام غذا خوردن، یا عفونت‌های مکرر قفسه سینه
- خروپف شبانه و تنفس دائمی از راه دهان
- قرمزی یا زخم‌های مکرر روی چانه و گردن
- گفتاری که به‌وضوح از هم‌سن‌وسال‌ها نامفهوم‌تر است
بعضی موقعیت‌ها مراقبت فوری هم می‌خواهند. برای مثال، اگر کودک ناگهان نمی‌تواند قورت دهد یا نفس کشیدن برایش سخت می‌شود، فوراً به اورژانس یا نزدیک‌ترین مرکز درمانی مراجعه کنید. همین‌طور اگر آب‌ریزش دهان ناگهان همراه با تب بالا زیاد شد، معطل نکنید.
۸ قدمی که می‌توانید در خانه بردارید
این قدم‌ها وقتی آب‌ریزش دهان خفیف است و در کنار درمان کمک می‌کنند. اما جای ارزیابی را نمی‌گیرند.
- یک هفته یادداشت بردارید. بنویسید هر روز چند پیش‌بند یا تی‌شرت عوض می‌کنید. در واقع فیرهرست و کاکریل هم همین «دفترچه پیش‌بند» ساده را توصیه می‌کنند.
- به‌جای مالیدن، آرام خشک کنید. مالیدن چانه پوست را تحریک می‌کند. پس فقط با پارچه‌ای نرم آرام روی آن بزنید.
- نشستن را عوض کنید. سر میز پاهای کودک باید روی زمین یا روی یک جعبه تکیه کنند. این کار تنه را صاف نگه می‌دارد و جلوی افتادن سر به جلو را می‌گیرد.
- مچ‌بند را به بازی تبدیل کنید. یک مچ‌بند حوله‌ای ببندید و از یک نشانه کوتاه مثل «چانه‌ات را خشک کن» استفاده کنید. کم‌کم کودک خودش پاک کردن را یاد می‌گیرد.
- یادآوری «قورت بده» بدهید. وسط بازی‌های جذاب، گاهی آرام بگویید «قورت بده». بعد به‌تدریج یادآوری را کم کنید.
- نی‌بازی و فوت کردن را بازی کنید. برای مثال، نوشیدن نوشیدنی غلیظ با نی و فوت کردن حباب، قدرت لب‌ها را تقویت می‌کند.
- جلوی آینه بازی کنید. به‌ویژه بازی‌های ماچ صدادار، فرستادن بوسه و لیسیدن لب آگاهی از دهان را می‌سازند.
- بینی را باز نگه دارید. اگر گرفتگی بینی ادامه دارد، با پزشکتان صحبت کنید. همچنین نوشابه‌های شیرین و غذاهای خیلی اسیدی را کم کنید.
همچنین یاد گرفتن غذا خوردن بدون کمک، کنترل دهان را به‌طور طبیعی تقویت می‌کند. پیشنهادهای ما را در مقاله غذا خوردن مستقل پیدا می‌کنید.
در مهدکودک و مدرسه: ۴ توافق کوتاه با معلم
آب‌ریزش دهان در کودکان در مهدکودک از همه جا بیشتر دیده می‌شود. چون آنجا کودک مدت‌های طولانی غرق بازی می‌شود و تی‌شرت خیس نگاه دوستان را جلب می‌کند. پس توافق روی چند نکته ساده با معلم کار را آسان‌تر می‌کند.
- نشانه یکسان: معلم همان نشانه «چانه‌ات را خشک کن» را که در خانه به کار می‌برید استفاده می‌کند.
- لباس اضافه: هر روز یک تی‌شرت اضافه و یک مچ‌بند حوله‌ای در کیف است.
- صندلی مناسب: در فعالیت‌های سر میز پاها روی زمین هستند و پشت تکیه‌گاه دارد.
- یادآوری آرام: معلم نزدیک می‌آید و آرام یادآوری می‌کند، نه جلوی کلاس.
به این ترتیب کودکی که آب دهانش می‌ریزد مهارت را بدون احساس شرمندگی تمرین می‌کند. همچنین وقتی خانه و مدرسه یک زبان مشترک داشته باشند، پیشرفت به‌وضوح سریع‌تر می‌شود.
دفترچه یک‌هفته‌ای پیش‌بند را چطور بنویسیم؟
یک دفترچه کوتاه که پیش از ارزیابی نگه می‌دارید، دیدار اول را خیلی پربارتر می‌کند. چون آب‌ریزش دهان در کودکان اغلب در ساعت‌ها و فعالیت‌های مشخصی بیشتر می‌شود. علاوه بر این، این الگو را شما در خانه می‌بینید، در حالی که ما در مرکز نمی‌توانیم آن را ببینیم.
برای این کار یک هفته جدولی ساده مثل جدول زیر پر کنید. برای مثال، یک برگ کاغذ روی یخچال یا یک یادداشت در گوشی کافی است.
| چه چیزی را یادداشت کنیم | نمونه یادداشت | چه چیزی را نشان می‌دهد؟ |
|---|---|---|
| تعداد پیش‌بند یا تی‌شرتی که در روز عوض شد | دوشنبه ۳ پیش‌بند، سه‌شنبه ۲ تی‌شرت | شدت کلی آب‌ریزش دهان در کودکان |
| خیس‌ترین ساعت | بعدازظهر، بعد از مهدکودک | اثر خستگی و وضعیت بدن |
| فعالیت | پازل، تبلت، نقاشی | افزایش در لحظه‌های تمرکز |
| خوردن و آشامیدن | آب از لیوان ریخت، غذا در دهان ماند | کنترل زبان و لب |
| خواب | خروپف کرد، بالش خیس بود | گرفتگی بینی و تنفس از راه دهان |
| چانه | قرمزی، ترک | نیاز به مراقبت از پوست |
فیرهرست و کاکریل هم شمردن ساده پیش‌بند را در ارزیابی پیشنهاد می‌کنند. همچنین اگر وسط درمان دوباره همین دفترچه را پر کنید، پیشرفت را به شکل ملموس می‌بینید.
احساسات کودکتان را فراموش نکنید
آب‌ریزش دهان در کودکان فقط موضوع مهارت‌های دهان نیست. به‌ویژه بعد از ۴ سالگی کودک متوجه تی‌شرت خیسش می‌شود و واکنش دوستان را می‌خواند. برای همین بعضی کودکان از بازی کنار می‌کشند و بعضی مدام دستشان را جلوی دهانشان می‌گیرند.
اول اینکه در خانه آب‌ریزش دهان را مهارتی برای یاد گرفتن ببینید، نه یک مشکل. برای مثال، گفتن «بیا چانه‌مان را خشک کنیم» به‌جای «باز هم خیس شد؟» خجالت کودک را کم می‌کند. همین‌طور موفقیت را ببینید: «تمام پازل چانه‌ات خشک ماند.»
همچنین به خواهر و برادر و بچه‌های فامیل توضیح ساده‌ای بدهید. به این ترتیب خانواده به‌جای مسخره کردن حمایت می‌کند. در نتیجه کودکی که احساس امنیت دارد، یادآوری‌ها را خیلی راحت‌تر می‌پذیرد.
ارزیابی و درمان چطور انجام می‌شود؟
یک ارزیابی خوب برای آب‌ریزش دهان در کودکان فقط به دهان نگاه نمی‌کند. به‌جای آن، وضعیت بدن، غذا خوردن، سلامت بینی و دندان، داروها و گفتار کودک را با هم در نظر می‌گیرد.
برای همین گفتاردرمانگر، کاردرمانگر، دندان‌پزشک، متخصص گوش و حلق و بینی و متخصص اطفال هر کدام از زاویه‌ای به همین تصویر نگاه می‌کنند. درمان معمولاً قدم‌به‌قدم از ساده‌ترین به پیچیده‌ترین پیش می‌رود:
- تغییرهای پایه: درمان مشکلات دندان و بینی، بهبود وضعیت بدن، مراقبت از پوست.
- درمان: کار روی آگاهی از دهان، بسته شدن لب‌ها، حرکت زبان و عادت‌های بلع.
- وسایل دهانی: وسایل کامی که دندان‌پزشک برای کودکان مناسب می‌سازد.
- دارو و تزریق: فقط با تصمیم پزشک و در موارد شدید.
- جراحی: آخرین گزینه، وقتی راه‌های دیگر کافی نیستند.
همان نشریه توصیه می‌کند پیش از دارو و جراحی، گزینه‌های درمانی را امتحان کنید. به گفته نویسندگان، درمان برای کودکانی که دستورها را می‌فهمند و مشکل دهانی خفیف یا متوسط دارند بهترین نتیجه را می‌دهد.
در Çocukla Akademi چطور کمک می‌کنیم؟
در مرکز ما، در دیدار اول فرزندتان را از راه بازی مشاهده می‌کنیم. بعد مهارت‌های دهان، وضعیت بدن و غذا خوردن را کنار هم می‌بینیم. به این ترتیب می‌کوشیم منشأ واقعی آب‌ریزش دهان کودکی مثل کودک شما را پیدا کنیم.
- گفتاردرمانی: از راه بازی روی بسته شدن لب‌ها، حرکت زبان و عادت‌های بلع کار می‌کنیم.
- کاردرمانی: کنترل تنه، نحوه نشستن و آگاهی حسی دهان را تقویت می‌کنیم.
- مشاوره والدین: با هم یادآوری‌های کوتاهی را که در خانه و مهدکودک به کار می‌برید برنامه‌ریزی می‌کنیم.
مسیر دفنه دقیقاً همین‌طور شروع شد. اول به صندلی‌اش یک جعبه زیرپایی اضافه کردیم، بعد در هر بازی یک لحظه کوچک «قورت دادن» گذاشتیم. در نتیجه چند ماه بعد، تی‌شرت اضافه در کیف مهدکودکش بیشتر روزها بی‌استفاده می‌ماند.
روند درمان را در صفحه‌های گفتاردرمانی و کاردرمانی با جزئیات توضیح داده‌ایم.
۵ باور نادرست درباره آب‌ریزش دهان در کودکان
«اگر آب دهانش می‌ریزد، حتماً دارد دندان درمی‌آورد»
در نوزادی اغلب درست است. اما آب‌ریزش دهان در کودکانی که از ۴ سالگی گذشته‌اند با دندان درآوردن توضیح داده نمی‌شود.
«خودش از این مرحله می‌گذرد»
بسیاری از کودکان می‌گذرند، اما نه همه. علاوه بر این، هرچه بیشتر صبر کنید، کودک ممکن است در دوستی‌هایش بیشتر دشواری ببیند.
«کودکی که آب دهانش می‌ریزد حتماً بیماری دارد»
نه. چون عامل‌های ساده‌ای مثل تمرکز عمیق، گرفتگی بینی یا وضعیت بدن هم آب‌ریزش را زیاد می‌کنند. با این حال بهتر است علت را با متخصص جست‌وجو کنید.
«مدام پاک کردن مشکل را حل می‌کند»
تا حدی. پاک کردن از پوست محافظت می‌کند، اما مهارت قورت دادن را نمی‌سازد. در واقع مالیدن شدید پوست را تحریک می‌کند.
«پستانک ربطی به آب‌ریزش دهان ندارد»
کاملاً این‌طور نیست. در نوزادی پستانک معمولاً مشکلی نمی‌سازد. اما بعد از ۲ سالگی، پستانکی که تمام روز در دهان است، فرصت تمرین بسته شدن لب‌ها و عقب کشیدن زبان را کم می‌کند.
برای همین، در آب‌ریزش دهان کودکی که پستانک می‌گیرد، محدود کردن آن به ساعت‌های خواب قدم اول خوبی است. بعد خداحافظی با پستانک را به یک برنامه ملایم گره بزنید. این روند را قدم‌به‌قدم در مقاله ترک پستانک توضیح داده‌ایم.
پرسش‌های متداول
آب‌ریزش دهان در کودکان تا چه سنی طبیعی است؟
کنترل دهان در طول روز معمولاً حدود ۱۵ تا ۱۸ ماهگی جا می‌افتد. با این حال آب‌ریزش گاه‌به‌گاه هنگام غذا خوردن و بازی عمیق تا ۳ سالگی ادامه دارد. اگر آب‌ریزش بعد از ۴ سالگی در تمام روز ادامه دارد، با متخصص صحبت کنید.
فرزند ۴ ساله‌ام آب دهانش می‌ریزد. چه کار کنم؟
اول یک هفته یادداشت کنید فرزندتان کی و چقدر آب دهانش می‌ریزد. بعد از گفتاردرمانگر یا متخصص اطفال ارزیابی بخواهید. علاوه بر این، گرفتگی بینی و وضعیت بدن را هم همزمان بررسی کنید.
آیا آب‌ریزش دهان کودک هنگام خواب طبیعی است؟
عضلات هنگام خواب شل می‌شوند، پس خیس شدن گاه‌به‌گاه بالش در بسیاری از کودکان رایج است. اما اگر خروپف، تنفس از راه دهان و خستگی در طول روز هم هست، به متخصص گوش و حلق و بینی مراجعه کنید.
آیا آب‌ریزش دهان نشانه اوتیسم است؟
به‌تنهایی نه، چون در بسیاری از کودکان با رشد معمولی هم دیده می‌شود. اما اگر فرزندتان تماس چشمی را سخت می‌یابد، با شنیدن اسمش برنمی‌گردد یا گفتارش دیر رشد کرده، ارزیابی رشدی بخواهید.
آیا آب‌ریزش دهان روی گفتار اثر دارد؟
در بعضی کودکان بله، چون عضلات زبان و لبی که آب دهان را مدیریت می‌کنند، صداهای گفتار را هم می‌سازند. پس در کودکی که آب دهانش می‌ریزد و گفتارش نامفهوم است، باید هر دو مهارت را با هم بررسی کرد.
کودکی که آب دهانش می‌ریزد باید نزد کدام متخصص برود؟
معمولاً قدم اول متخصص اطفال و گفتاردرمانگر است. بسته به وضعیت، کاردرمانگر، دندان‌پزشک، متخصص گوش و حلق و بینی و متخصص مغز و اعصاب کودکان هم ممکن است وارد شوند.
آیا تمرین‌ها برای آب‌ریزش دهان کمک می‌کنند؟
به‌ویژه در موارد خفیف و متوسط و در کودکانی که دستورها را می‌فهمند کمک می‌کنند. با این حال تمرین‌ها باید بر اساس ارزیابی درمانگر انتخاب شوند و در روال روزانه پخش شوند.
قرمزی روی چانه‌ای که آب دهان رویش می‌ریزد را چطور برطرف کنیم؟
اول چانه را به‌جای مالیدن، با پارچه نرم خشک کنید و ناحیه را خشک نگه دارید. پیش‌بند را هم زود به زود عوض کنید. اگر قرمزی از بین نرفت، ترک خورد یا ترشح کرد، آن را به پزشک نشان دهید.
مقاله‌های مرتبط
بازی‌هایی را که عضلات دهان را تقویت می‌کنند در مقاله تمرین‌های حرکات دهانی و تونوس عضلانی را در مقاله هیپوتونی توضیح داده‌ایم. برای رشد دهان و گفتار در سندرم داون، راهنمای رشد گفتار و زبان در سندرم داون را ببینید.
منابع
محدوده‌های سنی، نرخ‌ها و مراحل درمان در این مقاله بر اساس نشریه زیر است:
- فیرهرست و کاکریل. مدیریت آب‌ریزش دهان در کودکان، آرشیو بیماری‌های دوران کودکی: آموزش و عمل، ۲۰۱۱.
